Tüketici Dostu Dergisi|Pazar, Temmuz 22, 2018
Buradasınız Home » Makale » Tavuk ve yumurta hakkında bilmeniz gerekenler
  • Bizi takip edin !

Tavuk ve yumurta hakkında bilmeniz gerekenler 

Yumurta tanitim gorsel

Yurtdışında ihracatı artırmaya yönelik tanıtım çalışmaları geçekleştiren Kanatlı Ürünleri Tanıtım Grubu (KTG), yurtiçinde de sağlıklı beslenme bilincini oluşturmayı amaçlıyor. Tavuk ve yumurtanın besin değerleri, saklama koşulları, nasıl tüketilmesi gerektiği ve merak edilen pek çok soru, KTG’nın hazırladığı bu dosyada cevap buluyor  

Beslenme Ve Kanatlı Ürünleri

7 milyar nüfuslu dünyada, 1 milyar insan açlıkla karşı karşıya bulunuyor. Dünya nüfusunun artması, ihtiyaçların artması anlamına geliyor. Bu bağlamda, 2050 yılına kadar sadece gıda üretiminin dünyada en az 2’ye katlanması gerekiyor. İnsanlar sadece fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamak için gıda tüketmiyorlar. Gıdaların çeşitlendirmesinde, duysal algılamalar, damak, zevk ve birçok faktör etkili oluyor.

Vücutta yeni dokuların yapımı, var olanların sağlığının devamı ve onarımı için proteinler hayati önem taşıyor. Hayvansal protein kaynağı olarak süt ve ürünleri ile birlikte etler de beslenmede önemli yer tutuyor.  Sağlıklı beslenme açısından beyaz et; hem kaliteli protein, hem düşük yağ, hem de vitamin-mineral içeriği nedeniyle en iyi kaynakların başında geliyor. Ayrıca kırmızı etlere göre uygun olan fiyatı ile de tercih ediliyor.

Beyaz Etin Beslenmedeki Önemi

Tavuk eti yağsız, proteince zengin ve liflerinin kısa oluşu nedeniyle çiğnenmesi ve hazmı kolay bir gıda. Ekonomik oluşu sayesinde de bol miktarda tüketilebilecek önemli bir protein kaynağı.

Tavuğun her bir parçasının farklı özellikte olması, aile içinde farklı tercihlere çözüm oluşturuyor. Örneğin; protein daha çok göğüs etinde, Enerji  ise but etlerinde  yoğunlaşıyor. Göğüs eti ise tavuğun, en düşük yağ (yüzde 9) ve en az kolesterol (67 mg/100 gr) içeriğine sahip parçası.

Protein, B vitamini ve aminoasit kaynağı

Proteinlerin vücutta kullanılabilme oranı da değişiklik gösteriyor. Hayvansal kaynaklardan sağlanan proteinlerin sindirilebilirlik oranlarının yüzde 90-100, tahıllardan gelen proteinin sindirilebilirliği ise yüzde 79-90 civarında olduğu biliniyor. Protein ve yağ içerikleri açısından önemli avantaja sahip olan tavuk eti; demir, fosfor ve B grubu vitaminlerinin de kaynağı.

100 gr. ızgara tavukta yaklaşık 20 gr. protein bulunuyor. Tavuktaki but eti, göğüs etine göre daha fazla B2 vitamini (riboflavin) ve B1 vitamini (tiamin), daha az da niasin vitamini içeriyor. Tavuk but etinde, göğüs etine kıyasla demir, çinko ve sodyum içerikleri de daha fazla bulunuyor.

Vücudumuzdaki hücrelerin büyümesi ve onarımı için elzem olan aminoasit açısından da zengin olan tavuk,  aynı zamanda içerisinde bulunan B3, B6, piridoksin, ve B5 vitaminleri deri, saç ve bağışıklık sistemine katkısıyla biliniyor. İçerisinde az yağ bulunduran tavuk; diyet yaparken tercih edilen ilk protein kaynağı olarak karşımıza çıkıyor.

Derisiz olarak yenilen 100 gr. tavuk sadece 124 kalori sağlıyor. Ancak derisi ile birlikte tüketildiğinde 170 kaloriye kadar çıkabiliyor. Izgara yapılarak tüketilen 100 gr tavuk kolesterol açısından düşük ancak doymamış yağ asitleri açısından zengindir. Bir porsiyon tavuk, vücuda enerji sağlamak için önemli bir besin.

Tavuk pişirilirken dikkat edilmesi gerekenler

Tavuğu pişirirken; pişirme yöntemi ve koşullarına bağlı olarak bazı vitaminlerde kaybolabiliyor. Vitamin B6 ve pantotenik asit pişirme suyuna geçerek azalabilir, bu sebeple tavuk suyunun dökülmeden, değerlendirilmesi öneriliyor.

Tavuk etini ızgarada kömürleştirmeden, alevle temasını önleyerek pişirmek gerekiyor. Pişmiş tavuk etinin besleyici değeri yeniden ısıtılması ile az da olsa bir miktar azalma gösterir. Tekrar tekrar ısıtmaktan kaçınarak mümkün olduğunca pişirir pişirmez tüketmeye özen göstermek gerekiyor.

Nasıl saklanmalı?

Kesinlikle buzdolabında veya derin dondurucuda saklanmalıdır. Dondurulmuş olarak satın alınan bütün veya işlenmiş tavuğu henüz çözülmeden derin dondurucuda saklamaya devam edebilirsiniz. Ancak tavuk çözüldükten sonra asla tekrar dondurucuya girmemelidir. Tavukla ilgili bir başka husus ise tavuğun pişirildiği gün tüketilmesine, buzdolabında pişmiş bile olsa bir günden fazla bekletilmemesine dikkat edilmesidir.      

YUMURTA: Anne Sütünden Sonra Gelen En Değerli Besin

Mükemmel bir gıda olan yumurta, yüksek değerde protein ihtiva ettiği için yemeklerde kullanılabiliyor. İçinden 10 temel aminoasit barındıran yumurta, ayrıca A, D, E vitaminleri, thiamin, niacin, riboflavin, demir ve fosfordan oluşan  11 temel gıdayı temin ediyor. Yemeklerinize koyacağınız birkaç yumurta (60-90 gr) balık veya beyaz et yerine geçebiliyor.

Sarısındaki A vitamini, gözlerin iyi görmesine, kemik gelişimi ve sağlıklı dişler için gerekli vücut hücrelerinin gelişmesine, solunum ve sindirim sisteminin sağlıklı olmasına ve enfeksiyonlara karşı korunmasına katkı sağlıyor. Eksikliği çocuklarda kemik bozukluklarına yol açan D vitamini açısından yumurta, deride güneş ışınlarından sentezlenen bu vitamine sahip bir kaç besin arasında yer alıyor. Yumurtayla alınan D vitamini, vücudun diğer besinler yoluyla alınan kalsiyumu kullanmasına da yardımcı oluyor. İnsanların ihtiyacı olan 13 vitamin ve minerale sahip olan yumurtadaki E vitamini, vücudu zararlı maddelere karşı koruyor. B grubu vitaminler ise bazı besin öğelerinin enerjiye çevrilmesine katkı yapıyor. Yumurta, deri ve göz sağlığı için gerekli olun B2 vitamini açısından da oldukça zengin bir ürün olarak biliniyor.

Demir ve çinko gibi sağlık için gerekli minerallerce de zengin besin kaynağı olan yumurta özellikle büyüme, gelişme ve bağışıklık sisteminde rolü olan çinko minerali açısından da iyi kaynak olmanın yanı sıra düşük enerji içeriğine karşın birçok önemli besin ögesini yüksek oranda barındırıyor.

Bu özelliği nedeniyle besleyici değeri yüksek besin olarak değerlendiriliyor. Hayvansal kaynaklı besin olmasına rağmen yağ içeriği düşük olan yumurtada bulunan 4.5 gram dolayındaki yağın 1.5 gramı doymuş, kalanını doymamış yağ asitleri oluşturuyor. Yumurta, kalp-damar hastalıkları için risk faktörü olan doymuş yağ asitlerini düşük oranda içeriyor.

Üç yumurta, günlük protein ihtiyacını karşılıyor

Yumurtanın beyazında, kolesterol ve yağ yoktur ancak sarısında 213 mg. kolesterol bulunuyor. Besinlerdeki yüksek kolesterolün, kan kolesterolünde direkt artışa neden olduğu düşünülüyordu ve bu nedenle yumurta tüm diyetlerden uzak tutuldu ve az tüketildi. Gerçekte kan kolesterolünün büyük bir kısmı vücut tarafından yapılıyor. Kolesterol; insanlar ve tüm hayvanlarda vücutta sentezlenen yağ benzeri bir maddedir. Sinir liflerinin yalıtımı, hücre duvarının bütünlüğünün sağlanması, D vitamini sentezi, çeşitli hormonların ve sindirim salgılarının oluşumu için gereklidir.

Kolesterol yumurta sarısında bulunuyor. Yumurtada kolesterolün olması tabiatının gereğidir. Çünkü, kolesterol hayati bir maddedir ve çocukların gelişimi için bulunması gerekiyor.

Tek yumurta yetişkin bir kişinin günlük protein ihtiyacının hemen hemen onda birini karşılayabiliyor. Başka bir ifadeyle üç yumurta, bir yetişkinin günlük hayvansal protein ihtiyacına karşılık geliyor.

Yumurta satın alırken dikkat edilmesi gerekenler

Yumurta satın alınırken kabuğunun temiz olmasına dikkat edilmeli. Çatlak ve kırık yumurtalar satın alınmaması gerekiyor. Unutmayınız ki bu yumurtalar tazeliğini daha çabuk kaybedip, bozulabiliyor. Ayrıca mikroorganizmaların üremesi için uygun bir ortam oluşturuyor.  Ev koşullarında yumurtanın  buzdolabında saklanması gerekiyor. Çabuk bozulmasını önlemek için kullanılacağı zaman yıkanmalı. Yumurtanın tazeliği en iyi kırıldığında anlaşılıyor. Taze yumurta kırıldığında yumurta akı ve sarısı tamamıyla yayılmaz ve birbirine karışmıyor. Yumurta sarısı yüksek görülüyor. Bayat yumurtanın su ve CO2 kaybı nedeniyle ağırlığı azalıyor. Tuzlu suya atılacak olursa, taze yumurta dibe çökerken bayat yumurta ise yüzeyde kalıyor.

Yumurta çiğ olarak tüketilmemelidir

Yumurta çiğ olarak tüketilmemelidir. Çiğ yumurtanın hem sindirimi güçtür hem de mikroorganizmaların bulaşma olasılığı vardır. Yumurtadan bulaşan mikroorganizmalar arasında en çok salmonella enfeksiyonlarına rastlanılıyor. Ayrıca B grubu vitaminlerinden biotin vücutta kullanılamaz. Yumurta kullanılmadan bir sure önce buzdolabından çıkartılması gerekiyor. Böylece haşlanırken çatlaması önlenmiş olur ayrıca kek ve pastalarda kabartıcı özelliğinden yararlanılabiliyor.

Yumurtanın pişirilme süresinin iyi ayarlanması gerekiyor. Eğer yumurtayı haşlama süresi uzarsa ve yumurta bayatsa sarıdaki demir, sulfur ile birleşerek yumurta sarısının etrafında yeşil bir halka oluşuyor. Demirin kullanımı azalıyor.

Yumurta, kabuklu olarak pişirildiğinde 4 dakikada beyazı, 12 dakikada tamı katılaşıyor. Yumurtayı haşlama süresi uzarsa ve yumurta bayatsa sarısındaki demir, beyazdaki sülfür ile birleşerek yumurta sarısının etrafında yeşil bir halka oluşuyor. Uzun süre pişirilen yumurtaların sindirimi güçleşiyor ve uygulanan pişirme yöntemine göre B grubu vitaminlerde kayıplar oluşuyor. Kayıpları önlemek için yumurtayı yağa kırma yerine, diğer yöntemler ile pişirilmesi öneriliyor.

Nasıl saklanmalı?

Yumurta çabuk bozulan gıdalardan olduğu için  buzdolabında karton ambalajıyla muhafaza edilmesi gerekiyor. Yumurta; oda sıcaklığında 7 gün, buzdolabında 1 ay süreyle sağlıklı olarak muhafaza edilebiliyor. Pişmiş yumurta kabuğun kırılmasından sonra 7-9 gün buzdolabında saklanabiliyor.

Yumurta sarısı ve beyazındaki renk farklılığının sebebi nedir?

Yumurta sarısının koyuluğu tavuğun yemine göre değişebilir ve yumurtanın besleyiciliği veya kalitesi üzerinde herhangi bir etkisi bulunmuyor. Tavuk yeminde önerilen miktarından daha fazla buğday bulunursa yumurta sarısı açık, mısır bulunursa koyu olabiliyor.

Bazen yumurta beyazı hafif yeşilimsi bir renkte olabilir. Bunu  sebebi yumurtadaki riboflavin (vitamin B12)’dir. Taze yumurtadaki karbondioksit ise yumurta beyazının bulanıklaşmasına sebep olabiliyor. Her iki durumda da yumurta kalitesi ve besleyiciliğinde herhangi bir değişme olmuyor.

Kahverengi yumurtalar beyazlara göre daha besleyici midir?

Hayır. Yumurtanın kabuk rengi tavuğun cinsiyle alakalıdır. Kahverengi ve beyaz yumurtalar besleyicilik yönünden aynıdır.

Benzer Haberler:

Yorumlar

Yorum


Hit Counter provided by Acrylic Display